Recreating Cervantes: The free translation of Don Quixote of la Mancha. Part Two (1615), into Albanian
DOI:
https://doi.org/10.24197/77xpzw97Keywords:
Free translation, Albanian reception, cultural mediation, literary recreation, Don Quixote, Cervantes, Petro ZhejiAbstract
Part two of Don Quixote de la Mancha (1615) stands as one of the most influential works of Western literature in Albania, celebrated for its philosophical depth and linguistic richness. Its Albanian translation, completed in 1977 by Petro Zheji, serves as a remarkable example of free translation, a creative and adaptive form of cultural mediation. This study analyzes the linguistic and cultural decisions that shaped the transfer of the text, with particular attention to the translation of peritext, proverbs, neologisms, proper names, and other culturally embedded elements. The findings highlight how these strategies enrich Albanian language and culture, and demonstrate how translation can recreate a literary classic, generating new interpretive horizons through intercultural dialogue.
Downloads
References
Canavaggio, Jean (2022). Don Quijote, del texto al mito. Bilrae, 20, 140-152. Don Quijote del texto al mito - RAE - REVISTAS DIGITALES
Cervantes, Miguel de (1994). Don Quijote de la Mancha. Ed. Martín de Riquer. Planeta. (Obra original publicada en 1615).
Cervantes, Miguel de (2006). Don Quijote de la Mancha. Part II. Ed. Manuel Fernández Nieto. (Obra original publicada en 1615).
Cervantes, Miguel de (2008). Don Kishoti i Mançës. Part II. Onufri. (Obra original publicada en 1615).
Delisle, Jean (1984) L'analyse du discours comme méthode de traduction : Initiation à la traduction française de textes pragmatiques anglais : théorie et pratique (Segunda edición). Édiction de l’Université d’Ottawa.
García Yebra, Valentin (1989). En torno a la traducción. Gredos.
Gémar, Jean-Claude (1990). Pour une méthode générale de traduction : traduire par l'interprétation du texte. Meta, XXXV, 4, 657-668. https://doi.org/10.7202/002853ar
Genette, Gérard (1987). Seuils. Editions du Seuil
Hermans, Theo (1985). The Manipulation of Literature: Studies in Literary translation. Croom Helm.
Hurtado Albir, Amparo (2001). Traducción y traductología. Cátedra.
Junceda, Luis (2022). Diccionario de refranes. Espasa.
Jorgoni, Perikli (1977). Një monument i letërsisë botërore. Revista Nëntori, XI, 158, 152-153.
Kadare, Ismail (25 de junio 2009). Quijote en los Balcanes. El País. (en linea). https://elpais.com/diario/2009/06/25/cultura/ 1245880802_85 0215.html
Kadare, Ismail (4 de octubre de 2012). Bajo el miedo no se puede crear nada. El País. (en línea). https://elpais.com/cultura/2012/10/04/act ualidad/1349368405_533535.html
Larousse, Pierre y García-Pelayo y Gross, Ramón (1972). Pequeño Larousse en color. Larousse.
Lefevere, André (2017). Translation, Rewriting, and the Manipulation of Literary Fame. Routledge.
Lotman, Yuri y Uspenski, Boris (1979). Mito, nombre, cultura (1973). En Yuri Lotman y Escuela de Tartu (Eds.), Semiótica de la cultura (pp. 111-135). Cátedra.
Mann, Thomas (1935). A bordo con Don Quijote. Revista de Occidente, 142, 69-105.
Molina Martínez, Lucía (2001). Análisis descriptivo de la traducción de los culturemas árabe-español [Tesis doctoral]. Universitat Autònoma de Barcelona. http://hdl.handle.net/10803/5263.(Dirigida por Amparo Hurtado Albir).
Moliner, María (2000). Diccionario del uso del español. Gredos.
Moya, Virgilio (1993). Nombres propios: su traducción. Revista de Filología de la Universidad de la Laguna, 12, 233-247.
Moya, Virgilio (2000). La traducción de los nombres propios. Cátedra.
Newmark, Peter (1988). A Textbook of Translation. Prentice Hall International.
Newmark, Peter (1991). La teoría y el arte de la traducción. Letras, 1 (23-24), 27-58.
Newmark, Peter (1992). Manual de traducción (Trad. Virgilio Moya) Cátedra.
Nida, Eugene Albert (1964). Toward a Science of Translating. E. J. Brill. https://doi.org/10.1163/9789004495746
Olmos Canalda, Elías (1998). Los refranes del Quijote. CIE- Dossat.
Prieto del Pozo, Lourdes (2006). Los alioculturemas en la publicidad europea. Editorial de la Universidad de Granada. https://digib ug.ugr.es/handle/10481/1087?locale-attribute=fr
RAE (2025). Ortografía de la lengua española. [En línea]. https://ww w.rae.es/ortografía/transferencia-y-traducción-de-antropónimos-extr anjeros
Reiss, Katarina y Vermeer, Hans Josef. (2014). Towards a General Theory of Translational Action. Skopos Theory Explained. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315759715
Sábato, Ernesto (24 de abril de 1985). El conmovedor destino del idioma castellano. El País. [En línea]. https://elpais.com/diario/1985/04 /24/cultura/483141607_850215.html
Sánchez Lizarralde, Ramón (3 de diciembre de 2004). Don Quijote en Albania (IV): Una versión muy peculiar. Centro Virtual Cervantes. https://cvc.cervantes.es/trujaman/busqueda/resultadosbusqueda.asp?Ver=50&Pagina=1&Titulo=Don%20Quijote%20en%20Albania&OrdenResultados=2
Sánchez Lizarralde, Ramón (2008). Shqipëria në pasqyrën e letërsisë. Onufri.
Santoyo, Julio-Cesar (1987). La traducción de los nombres propios. Problemas de traducción. En Fundación Alfonso X el Sabio (Ed.), Problemas de traducción (pp. 45-50). Fundación Alfonso X el Sabio. (Fruto de una mesa redonda celebrada originalmente en noviembre de 1983).
Shapllo, Dalan (11 de septiembre de 2004). Kalorësi i vrerosur nëpër botë, Dita, 11, 13-14.
Thomai, Jani (2010). Fjalor Frazeologjik i Gjuhës Shqipe. EDFA.
Toury, Gideon (1995). Descriptive Translation Studies and Beyond. John Benjamins. https://doi.org/10.1075/btl.4
Unamuno, Miguel de (1970). Ensayos (Tomo I). Aguilar.
Uçi, Alfred (18 de septiembre de 2005). Me rastin e 400 vjetorit të botimit të Don Kishoti i Mançës nga Miguel Servantes. Drita, 34, 13-15.
Uçi, Alfred (2010). Filozofia e donkishotizmit. Academia de Ciencias de Albania.
Venuti, Lawrence (1995). The Translator’s Invisibility: A History of Translation. Routledge.
Vidal Claramonte, María Carmen África (1985). Traducción, manipulación, desconstrucción. Colegio de España.
Villán Mirás, Enara (mayo de 2017). Traducción literaria y escritura creativa: el traductor como escritor y el escritor como traductor (francés-español) [Trabajo de fin de grado] Universidad de País Vasco. (Dirigida por María Lidia Vázquez Jiménez). https://addi.ehu.es/bitstream/handle/10810/23728/TFG_Vill%C3%A1n.pdf?sequence=1&isAllowed=y
Villegas Salas, Lilia Irlanda (2019). Traducción transcultural. En Irlanda Villegas, Gunther Dieta, Miguel Figueroa Saavedra (Coord.), La traducción lingüística y cultural en los procesos educativos: hacia un vocabulario interdisciplinar (pp. 337-362). Universidad Nacional Autónoma de México. DOI: https://doi.org/10.25009/uv.2091.1445
Downloads
Published
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
The articles published at Hermēneus. Revista de Traducción e Interpretación will have a Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).
The journal allows the authors to retain publishing rights. Authors may reprint their articles in other media without having to request authorization, provided they indicate that the article was originally published in Hermēneus. Revista de Traducción e Interpretación.

